معرفی مقالات
وضعیت تجربی مداخلات مبتنی بر ذهنآگاهی: مرور نظاممند ۴۴ فراتحلیل حاصل از کارآزماییهای بالینی تصادفیسازیشده
Perspectives on Psychological Science
این مقاله مرجع و نظاممند به قلم سایمون گلدبرگ، ریچارد دیویدسون و همکاران، به ارزیابی همهجانبه و روشمند پایههای تجربی مداخلات مبتنی بر ذهنآگاهی (MBIs) پرداخته است. در طول دو دهه گذشته، مداخلات مبتنی بر ذهنآگاهی نظیر…
مواظب هیجان رسانهای باشید: ارزیابی نقادانه و دستور کار تجویزی برای پژوهش بر روی ذهنآگاهی و مراقبه
Perspectives on Psychological Science
این مقاله مفصل و چشمگیر به قلم نیکولاس ون دام و ۱۵ پژوهشگر برجسته حوزه علوم شناختی، عصبپژوهی و روانشناسی بالینی، ارزیابی نقادانه و آسیبشناختی جامعی از موج گسترده هیجانات رسانهای و ادعاهای علمی درباره ذهنآگاهی ارائه …
آیا ذهنآگاهی میتواند بیش از حدِ مطلوب باشد؟ ارزش یک راه میانه
Current Opinion in Psychology
این مقاله مروری و مفهومی به قلم ویلیوبی بریتون به یکی از موضوعات بسیار بنیادی اما مغفولمانده در روانشناسی و مداخلات مبتنی بر ذهنآگاهی میپردازد. در ادبیات روانشناسی، این اصل شناختهشده وجود دارد که پدیدههای مثبت روا…
رابطه بین نظریه چارچوب های ارتباطی و اصطلاحات سطح میانی در درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد ACT
The Wiley Handbook of Contextual Behavioral Science
این فصل بنیادین به قلم ایوون بارنز-هولمز و همکارانش به واکاوی علمی و نقادانه رابطه میان مفاهیم پایه علوم رفتاری، نظریه چارچوب های رابطه ای (RFT) و اصطلاحات سطح متوسط در درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) می پردازد. نویسند…
از آزاردهنده به سمت ولعآور/اشتهاآور: تحلیل مفهومی رفتاری شفقت
Behavior Analysis in Practice
این مقاله مفهومی و بنیادی نوشته هانا کاپلان-رایمر و همکاران، تلاشی روشمند برای ارائه یک تعریف کارکردی و رفتارشناختی از سازه «شفقت» در حوزه تحلیل رفتار کاربردی (ABA) و علوم رفتاری بافتاری است. اگرچه کاربست ABA ذاتاً رویک…
تکنیکهای گسلش شناختی بر افکار خودارجاعی در پژوهشهای آزمایشی آزمایشگاهی: فراتحلیل بروندادهای باورپذیری و ناراحتی
Journal of Contextual Behavioral Science
این مقاله فراتحلیل پیشرو و نظاممند نوشته آنالیزا اوپو و همکارانش به بررسی دقیق اثرات کارکردی تکنیکهای گسلش شناختی بر افکار منفی خودارجاعی در شرایط کنترلشده آزمایشگاهی میپردازد. اگرچه گسلش شناختی یکی از شش فرایند محور…
تحلیل رفتار بالینی و نظریه چارچوب های رابطه ای: مفهوم سازی آسیب شناسی روانی و درمان آن
Applied Behavior Analysis of Language and Cognition
این فصل بنیادی نوشته کارمن لوچیانو، نیکلاس تورنکه و فرانسیسکو روئیز به تبیین جامع آسیب شناسی روانی و روان درمانی بر پایه تحلیل رفتار بالینی و نظریه چارچوب های رابطه ای می پردازد. نویسندگان با تحلیل رویدادهای ناگوار، مانن…
اجتناب تجربی و اختلالات رفتاری: یک رویکرد ابعادی کارکردی به تشخیص و درمان
Journal of Consulting and Clinical Psychology
این مقاله مرجع و بنیادین به قلم استیون هیز و همکاران، به نقد ساختاری سیستمهای طبقهبندی نشانگانمحور مانند راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی پرداخته و ناتوانی آنها را در شناسایی فرآیندهای آسیبشناختی کارکردی تبیین …
درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد: تغییر پشتیبانهای کلامی اجتناب تجربی
The Behavior Analyst
این مقاله بنیادین نوشته استیون هیز و کلی ویلسون یکی از نخستین و مهمترین مقالات معرفی رسمی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) در ادبیات تحلیل رفتار کاربردی است. در این مقاله، نویسندگان درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد را که پی…
نظریه چارچوبهای ارتباطی پس از 20 سال: سفر ادیسه و فراتر از آن
Journal of the Experimental Analysis of Behavior
این مقاله جامع و مروری به قلم درموت بارنز-هولمز و کولین هارت به تکامل، توسعه و پیشرفتهای مفهومی و تجربی نظریه چارچوبهای رابطهای (RFT) در دو دهه پس از انتشار کتاب مرجع هیز و همکاران در سال 2001 میپردازد. بخش عمدهای ا…
مقدمهای بر نظریه چارچوبهای ارتباطی: اصول پایهای و کاربردها
The Behavior Analyst Today
این مقاله آموزشی و مفهومی نوشته جان تی. بلکلج، تلاشی روشمند برای تبیین و سادهسازی اصول نظریه چارچوبهای رابطهای (RFT) برای روانشناسان شناختی، رفتاری و درمانگران بالینی است. با وجود انتشار دهها مقاله تجربی و کتابهای…
اجتناب تجربی و اختلالات رفتاری: یک رویکرد ابعادی کارکردی به تشخیص و درمان
Journal of Consulting and Clinical Psychology
این مقاله بنیادین و کلاسیک به قلم استیون هیز و همکاران، یکی از پرارجاعترین و تاثیرگذارترین متون در حوزه علوم رفتاری بافتاری و روانشناسی بالینی مدرن به شمار میرود. نویسندگان در این مقاله به نقد ساختاری سیستمهای تشخیص …
برهم زدن فرآیندهای کلامی: گسلش شناختی در درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و سایر رواندرمانیهای مبتنی بر ذهنآگاهی
The Psychological Record
ن مقاله نظری و مفهومی نوشته جان تی. بلکلج به بررسی عمیق و تبیین رفتارشناختی سازه گسلش شناختی (Cognitive Defusion) در درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) و سایر رواندرمانیهای مبتنی بر ذهنآگاهی بر پایه نظریه چارچوبهای را…
تحلیل تعاملات گسلش در درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر اساس نظریه چارچوب های رابطه ای: یک مطالعه مقدماتی و شبه تجربی روی نوجوانان در معرض خطر
International Journal of Psychology and Psychological Therapy
این پژوهش شبه تجربی و مقدماتی نوشته کارمن لوچیانو و همکارانش به بررسی و تحلیل کارکردی تعاملات گسلش شناختی (Defusion) در درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) بر پایه نظریه چارچوب های رابطه ای (RFT) می پردازد. اگرچه گسلش یکی …
تحلیل مبتنی بر فرایند گسلش شناختی در درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد
Behavior Therapy
این مقاله مفهومی و نظری نوشته دانیل اساز و همکاران به نقد و بازنگری دقیق سازه گسلش شناختی در درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) میپردازد. گسلش شناختی یکی از شش مؤلفه اصلی مدل انعطافپذیری روانشناختی است که به عنوان یک و…
پذیرش در رفتاردرمانی: درک فرایند تغییر
The Behavior Analyst
این مقاله مفهومی و نظری نوشته جیمز وی. کوردووا به تبیین دقیق سازه پذیرش از دیدگاه تحلیل رفتار بالینی میپردازد. اگرچه پذیرش به عنوان یک هدف درمانی محوری در رویکردهای نوین رفتاردرمانی مانند درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، در…
پذیرش: مرور پژوهشی و کاربرد این فرآیند هسته ای ACT در تحلیل رفتار کاربردی (ABA)
Behavior Analysis in Practice
این مقاله مرور جامع و تحلیلی توسط مایکل بوردیری به بررسی فرآیند پذیرش به عنوان یکی از مؤلفههای ششگانه مدل انعطافپذیری روانشناختی در درمان و آموزش مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) و کاربرد آن در قلمرو تحلیل رفتار کاربردی (…
ابعاد پذیرش: ایجاد یک درک مفهومی مشترک
Frontiers in Psychology
سازهپذیری و مفهوم «پذیرش» (Acceptance) در ادبیات روانشناسی بالینی، ذهنآگاهی و علوم رفتاری بافتاری کاربرد گستردهای دارد، اما عدم وجود تعریف عملیاتی واحد و اجماع نظری میان پژوهشگران، ترکیب و سنتز یافتههای تجربی را با …
بررسی رابطهی میان سه وجه خویشتن (خویشتن بهمثابه محتوا، خویشتن بهمثابه فرایند و خویشتن بهمثابه بافتار) و سلامت روان در نوجوانان
Journal of Contextual Behavioral Science (JCBS)
این پژوهش تجربی به بررسی رابطه بین سازه های سه گانه خویشتن در علوم رفتاری بافتاری (CBS) و میزان پریشانی روانی در نوجوانان می پردازد. نویسندگان مقاله این مطالعه را بر روی نمونه ای از 176 نوجوان ایرلندی در گروه سنی 15 تا 1…
پژوهشهای شرطیسازی ترس از زاویه فراتحلیلها: یک مرور روششناختی سیستماتیک
Behaviour Research and Therapy
شرطیسازی ترس اصلیترین پارادایم تجربی و ترجمانی در عصبپژوهی شناختی، روانشناسی بالینی و روانپزشکی برای مطالعه یادگیری تهدید، انقراض، تعمیم و درمان اختلالات مرتبط با اضطراب است. با وجود دستاوردهای گسترده دهها سال پژوه…
جایگاه تجربی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد: مروری بر فراتحلیلها
Journal of Contextual Behavioral Science
این مقاله از این جهت بسیار حائز اهمیت و تعیینکننده است که به جای بررسی یک مطالعه فردی یا یک فراتحلیل محدود، شواهد تجربی حاصل از ۲۰ فراتحلیل مستقل شامل ۱۳۳ مطالعه کارآزمایی بالینی تصادفیسازیشده و ۱۲,۴۷۷ شرکتکننده را ب…
مفهوم کارکرد در تحلیل رفتار
Revista Mexicana de Análisis de la Conducta
این مقاله علمی-پژوهشی و نظری برجسته که در سال ۲۰۱۱ در مجله معتبر علمی Revista Mexicana de Análisis de la Conducta (مجله مکزیکی تحلیل رفتار) به چاپ رسیده است، توسط میتش جی. فرایلینگ و لیندا جی. هیز به نگارش درآمده است. مق…
بازسازی نظریه چارچوب ارتباطی (RFT) از منظر میدان اینتربهویوریستی: چارچوب ارتباطی واقعاً چیست؟
Perspectives on Behavior Science
این مقاله نظری و فلسفی بنیادین که در سال 2025 در مجله معتبر علمی Perspectives on Behavior Science به چاپ رسیده است، به بازارزیابی مفاهیم هستهای نظریه چارچوب ارتباطی (RFT) از منظر روانشناسی اینتربهویوریستی (Interbehavio…
دیدگاهگیری به عنوان یک پیوستار
The Psychological Record
این مقاله علمی-پژوهشی و نظری برجسته که در سال 2014 در مجله معتبر علمی The Psychological Record به چاپ رسیده است، توسط ژنویو ام. دبرناردیس، لیندا جی. هیز و میتش جی. فرایلینگ به نگارش درآمده است. مقاله به نقد تبیینهای موج…
بافتارگرایی کارکردی و بافتارگرایی توصیفی
Journal of Contextual Behavioral Science
این مقاله پژوهشی و نظری برجسته که در سال 2019 در مجله معتبر علمی Journal of Contextual Behavioral Science به چاپ رسیده است، توسط لیندا جی. هیز و میتش جی. فرایلینگ به نگارش درآمده است. مقاله به نقد ساختاری و مفهومی تمایز …
فعالسازی رفتاری برای افسردگی: یک مرور سیستماتیک جامع و متاسنجی
Clinical Psychology Review
این مقاله پژوهشی جامع و بسیار باارزش که در سال ۲۰۲۶ در مجله معتبر علمی Clinical Psychology Review منتشر شده است، به ارائه نخستین مرور سیستماتیک جامع و متاسنجی فراگیر از کارآزماییهای تصادفیسازیشده کنترلشده (RCTs) در ز…
رویکرد مبتنی بر فرآیند در رفتاردرمانی شناختی: توصیف یک مورد بالینی بر اساس نظریه
Frontiers in Psychology
این مقاله علمی-پژوهشی برجسته که در سال 2022 در نشریه معتبر علمی Frontiers in Psychology به چاپ رسیده است، به تبیین نظری و چگونگی پیادهسازی کاربردی اصول و ابزارهای «درمان مبتنی بر فرآیند» (Process-Based Therapy یا PBT) د…
درمان مبتنی بر فرآیند: بستری مشترک برای درک و بهکارگیری اقدامات درمانی
Journal of Psychotherapy Integration
این مقاله نظری و پژوهشی بنیادین که در سال 2024 در مجله معتبر علمی Journal of Psychotherapy Integration منتشر شده است، به نقد ساختاری الگوی سنتی «پروتکل برای سندرم» در علوم مداخله روانشناختی پرداخته و چارچوب فراگیر «درما…
یک اندازه برای هیچکس مناسب نیست: فراخوانی برای یک انقلاب ایدیوگرافیک
Clinical Psychology Review
این مقاله پژوهشی و فکری جریانساز که در سال ۲۰۲۶ در مجله معتبر علمی Clinical Psychology Review به چاپ رسیده است، به نقد بنیادین شالوده روششناختی روانشناسی بالینی پرداخته و الگوی نوین «تحلیل آیدیونومیک» (Idionomic Analy…
از طریق متامدل تکاملی بسط یافته و یافتههای ACT در آن: درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) به عنوان یک درمان فرآیندمحور
Journal of Contextual Behavioral Science
مقدمه و بستر تکاملی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) پس از چهار دهه مجاهدت علمی و پاسخ به انتقادات روششناختی سنگین، امروزه به عنوان یک درمان کاملاً منطبق بر شواهد (EBT) توسط نهادهای بزرگی نظیر سازمان بهداشت جهانی (WHO…
فرآیند تغییر و اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) برای نشانههای اضطراب و افسردگی در نوجوانان: فراتحلیل کارآزماییهای بالینی تصادفیسازیشده
Journal of Affective Disorders
مقدمه و بیان مسئله دوره نوجوانی یکی از حساسترین و پویاترین مراحل رشد و تحول انسان است که با تغییرات عمده روانی-اجتماعی، زیستی و عاطفی همراه است . این دگرگونیهای عمیق تحولی، نوجوانان را به شدت در برابر ابتلا به مشکلات …
درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و علم رفتار بافتاری: بررسی روند پیشرفت یک مدل متمایز در درمانهای رفتاری و شناختی
Behavior Therapy
مقدمه و هدف این مقاله تحلیلی و مرجع که در مجله معتبر Behavior Therapy منتشر شده است [۱]، درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) را به عنوان یک مدل متمایز و یکپارچه از تغییر رفتار معرفی میکند که مستقیماً به یک استراتژی توسعه…
درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، نظریه چارچوب رابطهای، و موج سوم درمانهای رفتاری و شناختی
Behavior Therapy
محورهای کلیدی و بنیادین مقاله تاریخی استیون هیز (۲۰۱۶) ۱. تبارشناسی تکاملی موجهای سهگانه رفتاردرمانی نویسنده تاریخچه تکامل رواندرمانیهای رفتاری و شناختی را به سه نسل یا سه «موج» بزرگ تقسیم میکند که هر کدام فرضیات …
مدل، فرآیندها و پیامدهای درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد
Behaviour Research and Therapy
مقدمه و جایگاه تاریخی مقاله این اثر به عنوان منشور بنیادین و تاریخی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) شناخته میشود. نویسندگان برجسته این مقاله تبیین میکنند که چگونه درمانهای موج سوم تلاش کردهاند تا تعهد دوگانه اولیه…
ارزشها در تحلیل رفتار بالینی چیست؟
Perspectives on Behavior Science
مقدمه و طرح مسئله رواندرمانی همواره آمیخته با چالشهای اخلاقی، نظری و فنی در خصوص مرزها و اهداف بالینی است. با ظهور رواندرمانیهای رفتاری موج سوم، به ویژه درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT)، مفهوم «ارزشها» به عنوان یک…
اجرای درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) به عنوان علم رفتار بافتاری
The Oxford Handbook of Acceptance and Commitment Therapy
این مقاله به بررسی جامع و عمیق مبانی فلسفی و نظری درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) میپردازد. نویسندگان تبیین میکنند که چگونه این مبانی نه تنها شکلگیری و ویژگیهای فعلی ACT را توضیح میدهند، بلکه مسیر تکامل، انطباق و …
اخلاق و ارزشها از دیدگاه رفتاری
Handbook of Intellectual and Developmental Disabilities
نویسندگان مقاله «Ethics and Values in Behavioral Perspective» موقعیت اخلاقی را شامل دو مرحله اساسی میدانند: نخست، ارزیابی پیامدهای مورد انتظار مسیرهای مختلف رفتاری بر اساس معیارهای درست و نادرست؛ و دوم، انجام رفتاری که …
رویدادهای برگزار شده
آیا درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) با مداخله "خود" (SELF) می تواند بر سلامت روان اثر گذارد؟
رویکرد درمانی پذیرش و تعهد (Acceptance and Commitment Therapy; ACT)، با تأکید بر مفهوم انعطافپذیری روانشن…
پیشفرضهای فلسفی در «سه موج» درمان شناختی–رفتاری: این پیشفرضها تا چه اندازه با یکدیگر سازگارند؟
نویسنده: Carlos Carona (کارلوس کارونا) سال انتشار: ۲۰۲۳ (انتشار آنلاین در سال ۲۰۲۲) مجله: BJPsych Advances، جل…
مفهومپردازی مراجع بر اساس درمان مبتنی بر فرایند Process-Based Therapy
مقاله علمی با عنوان «رویکردی مبتنی بر فرآیند به رفتاردرمانی شناختی: توصیف یک مورد بالینی مبتنی بر نظریه» (A pr…
حکم گمراهکننده دودو: عوامل مشترک و اختصاصی چه میزان از واریانس پیامد درمان را تبیین میکنند؟
آیا واقعاً میتوان نتیجه گرفت که عوامل مشترک (Common Factors) سهم بسیار بیشتری از تغییرات حاصل از رواندرمانی …
نظریهی چارچوب ارتباطی در عمل بالینی: سه راهبرد بنیادین برای فهم و درمان رنج انسانی
این مقاله از آن دسته متونی است که برای درمانگر ACT صرفاً یک بحث نظری درباره RFT نیست؛ بلکه تلاش میکند فاصله م…
ارزشها و فرهنگ علمیِ تحلیل رفتار (جلسهی دوم)
مقاله «ارزشها و فرهنگ علمی تحلیل رفتار» به یکی از پرسشهای بنیادی در تحلیل رفتار میپردازد: ارزشها چه جایگاه…